پایگاه تحلیلی خبری مازندرانه

بررسی حوادث چهارشنبه آخر سال از نگاه قانون; جشن یا جنگ؛ مسئله این است!/ سه ماه و یک روز تا دو سال حبس در انتظار متخلفان چهارشنبه سوری
جشن چهارشنبه آخر سال به‌عنوان یکی از رسومات عمومی کشور باید در چارچوب قوانین و با رعایت حقوق شهروندی صورت گیرد زیرا همه آحاد جامعه باید پایبند قوانین و مقررات بوده و با رعایت حقوق شهروندی از تعرض به حقوق طبیعی و قانونی دیگران پرهیز کنند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی مازندرانه /  

جشن چهارشنبه آخر سال به‌عنوان یکی از رسومات عمومی کشور باید در چارچوب قوانین و با رعایت حقوق شهروندی صورت گیرد زیرا همه آحاد جامعه باید پایبند قوانین و مقررات بوده و با رعایت حقوق شهروندی از تعرض به حقوق طبیعی و قانونی دیگران پرهیز کنند.

 

چهارشنبه آخر هر سال، یکی از روزهای آیینی و سنتی در کشور بوده که همواره مورد توجه مردم است. این مراسم تا چند سال پیش تبعات خاصی نداشت و معمولاً بدون مشکل خاصی به پایان می‌رسید اما چند سالی است که با تغییر در روش‌های برگزاری این مراسم حاشیه‌هایی را در پی داشته و سبب بروز آتش‌سوزی، خسارات جانی و مالی شده است.

طی چند سال اخیر مراسم شب چهارشنبه آخر سال، با اعمالی همچون انفجار ترقه‌های پرصدا و خطرناک همراه شده است؛ رفتاری که علاوه بر برهم زدن نظم عمومی، باعث ایجاد وحشت در شهروندان و در موارد زیادی، جان دیگران را هم با مخاطره جدی روبرو کرده است.

برهم زدن نظم عمومی، قاچاق ترقه و استفاده از کالای غیراستاندارد، ایجاد رعب و وحشت در مردم و به خطر انداختن جان افراد، تنها بخشی از تخلفات و جرایمی است که مخلان آرامش عمومی در مراسم شب چهارشنبه سوری مرتکب می‌شوند.

 

جرم شناسی اخلال در نظم و آسایش عمومی

بر اساس مواد ۶۱۸ و ۶۱۹ قانون مجازات اسلامی، خرید و حمل اقلام انفجاری، آتش‌زا و ترقه‎های غیراستاندارد و اخلال در نظم و آسایش عم‍ومی دارای وصف مجرمانه می باشد و قانون گذار برای آن مجازات تعیین کرده است.

اشخاصی که در چهارشنبه آخر سال رفتار‌های به اصطلاح ناهنجاری دارند و با سر و صدا و استفاده از مواد محترقه غیرمجاز منجر به اخلال در نظم عمومی می‌شوند، مرتکب جرم شده و با آن‌ها برخورد خواهد شد، چراکه این اقدام آن‌ها منجر به حوادث جبران‌ناپذیری مانند قطع عضو، آتش سوزی و حوادث ناگوار فوت، مزاحمت به کودکان و … می‌شود.

گفتنی است؛ اگر رفتارهای این چنینی، موجب صدمه مادی یا معنوی به دیگران شود، مرتکب علاوه بر مسئولیت کیفری، دارای مسئولیت مدنی هم بوده و حسب مورد باید دیه یا خسارت وارده به افراد را جبران کند.

بر همین اساس در ماده ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی شود یا مردم را از کسب و کار باز دارد به حبس از سه ماه تا یک سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌شود.

در عین حال به موجب ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی، هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت و شهرت تجارتی یا به هر حق دیگری که به موجب قانون برای افراد ایجاد شده، لطمه‌ای وارد کند که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود، مسئول جبران خسارات ناشی از عمل خود لست؛ میزان زیان و طریق و کیفیت جبران آن با توجه به اوضاع و احوال قضیه از سوی قاضی تعیین خواهد شد.

این مسئولیت‌ها عمدتاً از مصادیق مسئولیت حاصل از تسبیب بوده و متوجه عوامل تولید، فروش و توزیع‌کنندگان مواد محترقه و مورد استفاده در چهارشنبه سوری است.

 

جرم شناسی مواد محترقه غیر قانونی

با عنایت قانون مجازات، قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز (۱۳۹۰) حمل، نگهداری، خرید و فروش و توزیع و ساخت مواد محترقه جرم محسوب و از سه ماه و یک روز تا دو سال حبس مجازات دارد.

بنابراین حمل، نگهداری، خرید، فروش، توزیع و ساخت مواد محترقه برابر این قانون جرم محسوب شده و مستوجب مسئولیت جزائی و قانونی است.

عناوین مجرمانه مذکور در قانون مزبور؛ بیانگر مسئولیت قانونی تمامی اشخاصی است که مبادرت به امور مزبور می‌کنند (چه از باب مباشرت و یا تسبیب)؛ این مسئولیت، علاوه بر عاملان تولید، توزیع و فروش مواد مزبور متوجه عوامل انسانی خریدار آن کالاها و حمل و نگهداری و مصرف محصولات محترقه مزبور که نوعاً، فروشندگان و دوره گردان یا مراکز پخش این کالاها و نیز کودکان، نوجوانان و جوانان و خانواده‌های آن‌ها نیز هستند، هستند.

بنابراین ضروری است به خانواده‌ها اطلاع‌رسانی لازم صورت گیرد که به‌منظور پیشگیری از وقوع خسارات احتمالی و قابل پیش‌بینی و نیز پرهیز از ایجاد مسئولیت مجرمانه و قانونی، از هرگونه استفاده و مصرف مواد محترقه و خطرناک و نیز نگهداری یا حمل آن‌ها قویاً خودداری کرد.

در عین حال بر اساس ماده ۱۲ قانون ‌مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، هرکس به شکل غیرقانونی و غیر‌مجاز موادمحترقه و شوک‌دهنده‌ها، را خریداری، نگهداری، حمل و یا مبادرت به توزیع و فروش آن‌ها کند یا معامله دیگری با آن‌ها انجام دهد به حبس از ۹۱ روز تا ۶ ماه محکوم خواهد شد.

همچنین تبصره ماده ۱۲ قانون مذکور مقرر می‌دارد، خرید و حمل مواد محترقه غیرمجاز که برای جشن‌ها و مراسم استفاده می‌شود، مستوجب جزای نقدی از ۵۰۰ هزار ریال تا ۱۰ میلیون ریال است.

چنانچه ورود این نوع از محترقه‌ها، مصداق ورود غیرقانونی و قاچاق کالا به کشور باشد، مرتکبان به آن، به مجازات مقرر در خصوص قاچاق کالا که ضبط کالا، جریمه نقدی و در مواردی به حبس محکوم خواهند شد.

 

تخریب اموال دیگران

با توجه به این‌که بسیاری از حوادث جبران‌‌ناپذیر در این روز رخ می‌دهد؛ اگر عملی احیاناً موجب تخریب یا آتش‌سوزی عمدی شود حسب مورد آن، قانون‌گذار مجازات سنگینی برای آن در نظر گرفته است، بر اساس ماده ۶۷۷ این قانون مجازات اسلامی که بیان می‌دارد: هرکس عمداً، اشیاء منقول یا غیرمنقول متعلق به دیگری را تخریب کند یا به هر نحو، کلاً یا بعضاً تلف کند و از کار اندازد، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود.
همچنین بر اساس ماده ۶۷۸ قانون مزبور که بیان می‌دارد: هرگاه جرائم مذکور در مواد ۶۷۶ و ۶۷۸ به‌وسیله مواد منفجره واقع شده باشد، مجازات مرتکب دو تا پنج سال حبس است.

ماده ۶۷۸ در بیان علل مشدده وقوع جرم و در تکمیل ماده ۶۷۷ مطرح شده که وضعیت موصوف، متاسفانه یکی از پیامدهای خسارت بار و مجرمانه حاصل از چهارشنبه سوری است، چه بسیار، اموال منقول و غیرمنقولی که طعمه حریق و آتش شده و یا به شدت، مورد تخریب و آتش سوزی قرار می‌گیرند.

 

چهارشنبه آخر سال در یک نگاه

با بررسی قوانین مختلفی که در این گزارش مطرح شد به راحتی می‌توان نتیجه گرفت که بر هم زدن نظم و آسایش عمومی، ایجاد مزاحمت و استفاده از مواد محترقه غیرمجاز علاوه بر مسئولیت کیفری، دارای مسئولیت مدنی نیز است، چنان‌چه برنامه‌ریزی و مدیریت در خصوص قاچاق مواد محترقه غیرمجاز و خارجی و این‌که نحوه استفاده نوجوانان و جوانان از آن‌ها نشود عوارض اجتماعی و فردی مانند ناامنی، عارضه جسمی، مرگ و … به‌دنبال خواهد داشت.

هرچند که برای حل این مشکل اقدامات فرهنگی، اطلاع رسانی و کنترل از سوی برخی از سازمان‌ها مانند پلیس، صدا و سیما، آموزش و پرورش و … انجام شده است ولی باز جای کار دارد که باید توجه و تدبیر شود.

در بررسی این موضوع مانند خیلی از موضوعات، حلقه مفقوده عدم فرهنگ‌سازی است و تامل بیشتری را جلب می‌کند البته با توجه به قدمت تاریخی این رسم، بهتر است بگوییم اتفاقی که افتاده یک کجروی فرهنگی است که باید از دیدگاه و مجامع روانشناسی و جامعه شناسی آسیب شناسی و توجه شود.

با توجه به این‌که بسیاری از حوادث جبران‌‌ناپذیر در این روز رخ می‌دهد، باید شهروندان تمام مراتب قانونی و شرعی را رعایت و از استفاده مواد محترقه و آتش‌زای غیرمجاز خودداری کنند و همچنین در صورت مشاهده هرگونه تخلف و هنجارشکنی، مراتب را سریعاً به پلیس ۱۱۰ اطلاع دهند.

–  به والدین توصیه می‌کنیم، فرزندان خود را از خطرات مواد منفجره و آتش‌زا آگاه و در شادی‌ها آن‌ها را را همراهی کنند تا همیشه نظاره‌گر گل خنده‌هایشان باشیم.

– اطلاع‌رسانی لازم به خانواده‌ها صورت گیرد تا از نگهداری مواد محترقه، تهیه و ساخت وسایل آتش بازی دستی توسط فرزندان شان اکیدا خودداری شود.

– والدین باید بر فرزندان خود نظارت داشته و آن را جدی بگیرند؛ همچنین از نگهداری مواد محترقه و وسایل آتش بازی (حتی وسایل و مواد استاندارد) در نزدیکی وسایل حرارتی و برقی نیز اجتناب کنند.

– آگاه‌سازی مردم و اصناف از طریق فضای حقیقی و مجازی در ارتباط با پیامدهای قانونی تهیه، حمل، نگهداری، توزیع و استفاده از مواد محترقه و ایجاد رعب و وحشت و مزاحمت به مردم.

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.